Ամրան մի պարզ երեկոյ էր,
Աստղերն էին ծաւալւում,
Անուրջներն իմ շրջում էին,
Ու թափառում գիշերում…
Մի տենչայոյզ արթնացումով,
Մի բաղձալի բերկրանքով,
Երազից  թէ՝ յուշից ծնուած,
Յայտնուեցիր հրաշքով…
Լոյս սերմանող արեւի պէս,
Ջերմացրեցիր ինձ կրկին,
Եւ չհանգչող աստղերի պէս,
Պարուրեցիր իմ հոգին…
Ներշնչանքով քեզ զգացի,
Եւ փարուեցի քո կրծքին,
Ու աչքերս ես փակեցի,
Հլու հոգուս տենչանքին …
Եռուն կրքով մոլեգին,
Գեղեցկութեամբ  քո անմէկին,
Ինձ գամեցիր քո աչքերի,
Խելացնոր տարերքին…
Սպասումի լոյսն իմ վառուեց,
Եդեմաշունչ  ցոլքերով,
Սիրտն իմ բացուեց [...]

Դարձեալ, Հալէպ այցելութեան պիտի երթամ:
Որոշած եմ եւ նոյնիսկ ամիսէ մը ի վեր գրեթէ պատրաստուած՝ անհամբեր մեկնումիս թուականին կը սպասեմ:
Այս օրերուն կարծես մանուկի մը ուրախութիւնը կայ դէմքիս վրայ: Նոր բացուած արշալոյսի նման աշխարհը դարձեալ մէջս արթնցած է եւ տակաւին եթէ կ’ուզէք, երկչոտ յուզում մըն ալ բռնած է մարմինս ու սիրտս ալ վախկոտ աղաւնիի մը նման կը [...]

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ
Նամակատան միջոցով բժիշկիս գրասենեակէն արեանս քննութեան արդիւնքը հազիւ ձեռքս անցած ու տակաւին հազիւ անոր էջերուն վրայ »աչք« մը նետած, արդէն մեր տան մէջ կարծես նոր յեղափոխութիւն մը ծագած էր: Ներքին դիրքերու, պաշտօններու յստակ յեղաշրջում մըն էր այս մէկը: Կը զգայի:
Գլխուս գալիքը յստակ էր, որովհետեւ »մերոնք«, տունով տեղով, արեանս քննութեան արդիւնքի այդ թիւերէն մեկնած, իրենք [...]

2009ի աշնան Համազգայինի «Վահէ Սէթեանե տպարանէն լոյս տեսաւ թանկարժէք հատոր մը, զոր կարելի է որակել լայն իմաստով պատմութեան դասագիրք, հայկական յեղափոխական շարժումի սկզբնաւորման ու Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան առաջին տասնամեակներու գործունէութեան մասին մանր հանրագիտարան, ապա նաեւ յուշակոթող մը՝ մտքի ու զէնքի յեղափոխութիւն պատրաստած եւ ճամբայ հանած սերունդներուն, սկսելով ազգային կուսակցութեանց կազմութիւնը կանխող շրջանէն:
Տակաւին, յղացքն ու զարգացումը [...]

Ս. ՄԱՀ­ՍԷ­ՐԷՃ­ԵԱՆ
Կար­դա­լով Ստե­փան Փա­նոս­եա­նի »Կեանք մը իր հանգր­ուան­նե­րով ու խո­հե­րով« հա­տո­րը« ըն­թեր­ցո­ղը կը տար­ուի հե­տեւ­եալ մտա­ծու­մով.- իւ­րա­քան­չիւր մարդ արա­րա­ծի կեան­քը գիրք մըն է ան­կաս­կած. ոմանք կը գրուին« ու­րիշ­ներ կը մնան ան­հատ­նե­րու եւ անոնց ան­մի­ջա­կան ծա­նօթ­նե­րուն-հա­րա­զատ­նե­րուն յի­շո­ղու­թեան մէջ ու շու­տով կը կորս­ուին: Այս կեան­քը գրուող տե­սա­կին կը պատ­կա­նի:
Հրա­տա­րակ­ուած է 2009ին« Թո­րոն­թօ: Կը բաց­ուի հե­ղի­նա­կին կող­մէ շնոր­հա­կա­լի­քով [...]

Արեւը ժպտաց, աշխարհը շարժուեց.
Հողն ախ քաշեց, նոր ծիլեր աճեց.
Սոխակն երգեց, Արգիշտին ծնուեց:
Երեսը լուսին, աչքերը ծով էր
Սիրտն էր բարի, խելքով մանուկ էր:
Երբ օրը եկաւ պատանի դարձաւ,
իր ծնողների պարծանքն եղաւ:
Հացի սեղանին թէ’ խնճոյքներում
Հոգով, յուզումով, արտասանում էր
“Մօր Ձեռքերը” Պարոյր Սևակի,
“Խօսքն Իմ Որդուն” Կապուտիկեանի:
Մայրենի լեզւի բիւրեղ հնչիւնից
Լսողի սրտում վարդեր էր բացւում,
Հոգին պարուրւում, թեւեր էր առնում:
Բայց . . . .
Կեանքի [...]

Իմ հոգու խորքում
Անհուն ձգտումով,
Խելքամաղ անող քո սէրն եմ զգում,
Այրւում է հոգիս
Հմայքիդ հրում,
Դեռ քո աչքերի կարօտն եմ տենչում…
Մեր գտած, խլուած,
Անցեալի սիրով,
Սահում է քիչ- քիչ խնդումն իմ օրվա,
Առաջուայ նման
Սիրտս չի արբում,
Անհաղորդ տենդ կա՝ իմ հոգու վրա…
Աչքերս փակեմ,
Ձայնս համրանայ,
Լինեմ առանձին մութը ծանրանայ,
Եւ  հետոյ միայն
Հետոյ  հասկանամ,
Աշնան օրերի իմ անուրջները,
Փրփուր »ն կարծես՝
Ծովերի վրա…
Աւիկ Տէյիրմենճեան
Պոսթըն

Վեր­ջերս գա­ղու­թիս մէջ նա­խան­ձե­լի եւ յատ­կան­շա­կան երե­ւոյթ­ներէն մէ­կը կա­րե­լի է նկա­տել տա­կաւ աճող սէ­րը հայ գրա­կա­նու­թեան նկատ­մամբ ներ­կա­յու­թիւնը գրա­սէր հա­սա­րա­կու­թեան: Այս նա­խա­ձեռնու­թիւնը վեր­ջին տա­րի­նե­րուն գա­ղու­թիս կեան­քին մէջ ծնունդ առաւ շնոր­հիւ Հա­մազ­գա­յին Կրթա­կան եւ Մշա­կու­թա­յին, եւ Պոլ­սա­հայ Մշակու­թա­յին միու­թիւն­նե­րու անընկ­ճե­լի հե­տե­ւո­ղա­կան աշ­խա­տանք­նե­րուն, անոնք խո­րա­պէս կը հա­ւա­տան հայ մշա­կոյ­թի իւ­րա­յա­տուկ եւ վճռա­կան դե­րա­կա­տա­րու­թեան գա­ղու­թիս ազ­գա­պահ­պան­ման առա­քե­լու­թեան եւ  [...]

Երբ քո յուշերով աչքերս բացի,
Նորից իմ հոգին
Լցուեց յոյզերով…
Անթեւ երազներ,
Գինովցած յուշեր,
Նիրհող հնչիւններ,
Կոցրած յոյսի,
Խենթացած զարկեր
Բաբախուն սրտի,
Ալեկոծուեցին  ուժով անյայտի…
Կարօտից հարբած, խռով յուսահատ,
Երազն իմ հալուեց
Անկման պտոյտում,
Իրիկնամուտի
Լոյսի մէջ պղտոր,
Անկարեկցորէն
Մոխրացաւ մթում…
Աշնան օրերի,
Մխացող թախիծ, մարող ժպիտներ,
Յուշեր կորստեան,
Անվերջ սպասման
Ցաւի մէջ, անել տեսիլքի նման,
Դարձան մշուշ ունայնութեան…
Փնտռում ես քեզ տենչով անանուն,
Արբեցման  անգին, բոյրերով  անհուն,
Ծածուկ մի սիրով` քեզ եմ անրջում,
Իմ լուռ խոհերիս
Տափաստաններում…
Ես արդէն ճերմակ սակաւ մազերով,
Իսկ  [...]

Անապատի տարածքին,
ուր կը տիրէ միայն
լռութիւնն անծայրածիր,
խզուած լոկ ոռնացող քամիէն,
որ կը հալածէ աւազները
ժամանակին, ու կը կանգնէ օդատեսիլ
տաճարները յաւիտենականին`
որոնց բարձրադիր դռները`
այժմ լայնօրէ՛ն բաց,
կ՛ընդունին մնացորդացը
մարդկայնութեան…
Անապատի տարածքին,
ուր արեգակը կը սպառէ հոգին
ամէ՛ն ինչի, որ կը շնչէ կամօքն
կեանքի եւ Աստուծոյ,
կը քալեն կմախքներն անոնց,
որոնք երէկ տակաւին էին
մարդ, կին ու մանուկ, հայր,
մայր, քոյր ու որդի`
այժմ անծայրածիր սեղան
մարդկային յօշոտուած միսի —
դժոխային խնճոյք մը անգղերու,
շնագայլի [...]